Luchtvaartnieuws

  Bonaire International Airport: Caribische luchthaven met groeipotentie

10 april 2005

KRALENDIJK - Bonaire International Airport (BIA) voldoet helemaal aan het beeld van een tropische luchthaven. Het buitenlicht en de passaatwind hebben vrij spel door de open structuur van de luchthaven. Voor de nieuwe directeur Marco van de Kreeke een ideale plaats om te werken. Trots toont hij aan Luchtvaartnieuws het uitzicht vanachter zijn bureau waar hij uitzicht heeft over de landingsbaan en het platform aan de ene en de zee en het strand van het duikersparadijs aan de andere kant. De luchthaven heeft ruimte voor meer vluchtbewegingen zonder zich zorgen te hoeven maken over geluidsoverschrijding of congestie van het luchtruim.

Van de Kreeke: "Iedereen mag hier landen en opstijgen op ieder moment van de dag, zolang het veilig is, goed is voor Bonaire en als er maar wordt afgerekend."

De 37-jarige luchthavendirecteur is nieuw op zijn stek. Sinds januari 2005 is hij de eindverantwoordelijke van de zelfstandige luchthaven. Van de Kreeke is echter geen nieuweling in de luchthavenwereld. De landbouwkundig ingenieur is onder andere drieënhalf jaar actief geweest als planoloog op Maastricht Aachen Airport om daarna als directeur leiding te geven aan Maastricht Handling Services. Na de Nederlandse ervaring kreeg hij de eindverantwoording over de eerste verzelfstandigde luchthaven van Afrika in Kilimanjaro.

Historie
Om de ontwikkelingen van de luchthaven op een rij te kunnen zetten schuift tijdens het gesprek BIA luchthavenmeester Leo Domacasse aan. Domacasse beschrijft dat Bonaire International Airport sinds 2 november 2002 zelfstandig is en reeds de nodige baanverlengingen en uitbreiding achter de rug heeft.

Voor 1945 bestond er een kleine luchthaven op Subi Blanko langs de weg naar Rincon met heel weinig faciliteiten. Pas in 1945 is meer inhoud gegeven aan de luchtvaart op Bonaire en is het eerste stationsgebouw op de huidige plaats gebouwd. Het betrof hier een klein gebouw dat nu als kantoor van brandstofleverancier Valero wordt gebruikt. De landingsbaan was toen 800 meter lang en 30 breed. Alleen vliegtuigen van het type DC-3 en DC-4 konden opereren. Dit oude gebouw was in gebruik tot en met de ingebruikname van het huidige stationsgebouw op 2 juni 1976.

In 1953 werd begonnen met de aanleg van een nieuwe baan die in 1955 in gebruik is genomen en een lengte van 1450 meter had en een breedte van 30 meter. Toen konden de Fokker 27 en DC-9, met beperkt gewicht, opereren.

In 1970 werd de baan verlengd tot 1750 meter, maar nog steeds met een breedte van 30 meter. De DC-9 kon vanaf dat moment onbeperkt opereren.

In 1980 werd de baan weer verlengd tot 2400 meter, maar nu met een breedte van 45 meter. Vanaf dat moment konden grotere vliegtuigen landen zoals bijvoorbeeld de DC8, Boeing 707 en de DC-10, echter beperkt.

Met de komst van de MD-11 toestellen van KLM in 2002 is de baanlengte vergroot naar 2880 meter en is er een nieuw platform voor de toestellen aangelegd naast het stationsgebouw. Daardoor kunnen met gemak twee MD-11's worden geparkeerd op het platform. Zoals tijdens het interview, toen een tweede MD-11 voor het stationsgebouw parkeerde vanwege een defect, dat ter plaatse niet kon worden opgelost en waarvoor materiaal en technici moesten worden ingevlogen.

De luchthaven heeft op dit moment 47 mensen op de payroll staan. Dit zullen er over een half jaar 80 zijn. Er hoeven nog slechts enkele vacatures te worden ingevuld, waaronder die van een financieel manager. De groei zit hem volgens Van de Kreeke met name in het in dienst nemen bij de luchthaven van onder andere beveiligingsmedewerkers. Deze vallen nu onder het eilandbestuur. Op langere termijn komt daar wellicht ook nog de brandweer bij. De brandweer op de luchthaven zit in een dubbelrol omdat zowel de luchthaven als het eiland zelf onder haar hoede vallen.

Drukste KLM widebody-station buiten Amsterdam
De verantwoordelijkheid over de luchthaven lag voor de komst van de huidige directeur bij twee van de leden van de Raad van Commissarissen van de luchthaven. Daarvoor heeft KLM een luchthavendirecteur geleverd. Het gevolg van de betrokkenheid van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij is dat Bonaire de KLM-tankstop is geworden voor vluchten naar Lima, Quito en Guayaquil. Dit is ten koste gegaan van Curaçao, dat hiermee achter het net viste. Dagelijks vliegen vier MD-11's van en naar de luchthaven om een deel van de passagiers op het eiland achter te laten of op te pikken, voordat er wordt doorgevlogen naar Zuid-Amerika of weer terug naar Amsterdam. Bonaire is hierdoor een belangrijk tussenstation voor KLM geworden. De maatschappij heeft doorlopend meerdere MD-11-bemanningen in twee hotels op het eiland ondergebracht. Van de Kreeke: "Bonaire is het drukste widebody-station van KLM buiten Nederland."

Naast KLM verzorgt American Airlines dochter American Eagle een dagelijkse verbinding tussen Puerto Rico en Bonaire met een ATR 72. Air Jamaica vliegt vier maal per week met een Airbus A321 tussen Jamaica en Bonaire. De Amerikaanse toeristen zijn hierdoor het grootst in aantal op het eiland. Maar volgens de luchthavendirecteur zie je de Amerikanen minder dan de Nederlanders omdat de eerste groep met name komt voor wat er zich onder water afspeelt.

De meeste dagelijkse vliegbewegingen maakt BonairExpress, dat op dit moment met twee toestellen vluchten onderhoudt tussen Bonaire, Curaçao, Aruba en Sint Maarten (via Curaçao). Verder vliegt Divi Divi meerdere malen per dag tussen Curaçao en Bonaire en vliegt Transaven drie maal per week tussen Venezuela en Bonaire. Op het gebied van vracht onderhoudt Aerosucre een verbinding tussen Bogota en Bonaire via Curaçao met een Boeing 727 full freighter. Van de Kreeke: "Uiteindelijk worden er ongeveer twee pallets vracht per vlucht achtergelaten in Bonaire."

BonairExpress, voorheen BonairExel, heeft volgens de luchthavendirecteur weinig hinder ondervonden van de perikelen rond de maatschappij. Alleen op het moment dat de ExelAviationGroup bestuurder Prins door justitie werd opgepakt voor verhoor, ondervond de maatschappij hinder omdat de registratie van de toestellen diende te worden overgezet alvorens er weer kon worden gevlogen. Van de initiatieven van een nieuwe maatschappij genaamd Curaçao Airways weet Van de Kreeke officieel niets. "Wij zijn vaak de laatste die dit soort zaken te horen krijgen."

Buiten de luchthaven staat een groot bord op een stuk braak liggend terrein waarop de plannen voor een nieuwe vrachtterminal voor de luchthaven staan weergegeven. Van de Kreeke: "De plannen zullen sterk worden teruggeschaald naar een voorziening van maximaal duizend vierkante meter."

Vergroten van de Airlift
Op het gebied van passagiers heeft de luchthavendirecteur duidelijk zijn wensen. "We hebben met belanghebbenden op het eiland de koppen bij elkaar gestoken om te kijken hoe we meer 'airlift' kunnen aantrekken. KLM brengt meer passagiers dan voorheen en de dagelijkse American Eagle vluchten zorgen voor verhoogde passagiersaantallen en hotelovernachtingen". Van de Kreeke heeft serieuze plannen om één of meerdere nieuwe luchtvervoerders naar de luchthaven te halen en sluit een chartermaatschappij niet uit. Daarnaast heeft hij zich ten doel gesteld om voor continuïteit te zorgen door de huidige verbinding met Nederland in stand te houden, rekening houdend met het feit dat een eventuele Boeing 777 van KLM geen tankstop meer in Bonaire hoeft te maken. Hij ziet ook groeimogelijkheden van en naar Zuid-Amerika en het vervoer tussen de eilanden.

Grote en kleine plannen
Plannen heeft de nieuwe directeur van de luchthaven voldoende. Het zijn niet alleen de grote uitdagingen maar met name ook de kleine veranderingen die hij de komende drie jaar wil doorvoeren. Het parkeren voor de luchthaven is bijvoorbeeld gratis. Van de Kreeke denkt erover na om het lang parkeren te gaan ontmoedigen om voldoende plaatsen over te houden voor mensen die de luchthaven kort bezoeken. "Ik wil me ook voor de presentatie en de faciliteiten van de luchthaven hard maken. Sommige reclame-uitingen op de luchthaven zijn verouderd, daarnaast ontbreken zaken als een website, folders en breedband internetverbindingen. Wat betreft de bagageafhandeling wil ik er uiteindelijk een tweede bagageband bij krijgen. Als op zaterdagen vlak na elkaar toestellen van KLM en Air Jamaica binnenkomen, loopt de doorstroom in de aankomsthal vast. Over de vertrekhal ben ik wel erg te spreken, deze voldoet aan mijn verwachtingen. Ook de winkel, die zich bevindt in het deel voor douane, krijgt meer aandacht evenals de bar. Tenslotte wil ik op korte termijn een internetpoint creëren waar mensen nog even snel kunnen internetten voor vertrek of na aankomst. En vroeger was er op vrijdagmiddag Happy Hour op de luchthaven; ook dit wil ik weer van de grond brengen."

Voordat de luchthavendirecteur zijn plannen wil realiseren wil hij eerst een onafhankelijke Masterplanstudie laten verrichten door NACO (Netherlands Airport Consultants). De Nederlandse onderzoeksorganisatie moet antwoord geven op de vraag hoe de komende tien tot vijftien jaar er voor de luchthaven uit moeten gaan zien. Van de Kreeke gaat zich de komende jaren in ieder geval inzetten voor groei en beleving op de luchthaven.

Door Rob Somsen

Zie ook de overige regionale luchthavens in deze serie