Luchtvaartmaatschappijen passen hun ticketprijzen voortdurend aan op basis van uiteenlopende factoren, waaronder vraag en aanbod en de prijzen van concurrenten. Dat kan voor consumenten gunstig uitpakken, maar zorgt tegelijkertijd voor onzekerheid en onduidelijkheid over de totstandkoming van de prijzen. KLM past dit principe ook toe.

“Dynamische prijsstelling is een gebruikelijk onderdeel van concurrerende consumentenmarkten," zo laat een woordvoerder van de luchtvaartmaatschappij weten. "Het helpt vraag en aanbod op elkaar af te stemmen en maakt het mogelijk dat reizigers kunnen kiezen uit verschillende tarieven, afhankelijk van wanneer en hoe zij reizen. Dat betekent dat prijzen kunnen stijgen, maar ook kunnen dalen.”

Bijna de helft van de ondervraagden heeft echter het vermoeden dat luchtvaartmaatschappijen prijspersonalisatie toepassen. Zoals dat ze de prijs bijvoorbeeld aanpassen aan eerder zoekgedrag of het type apparaat (zoals een dure iPhone of een goedkope Windows-laptop). Volgens de ACM is dat vermoeden overigens onterecht.

30-35 tarieven per stoel
Er bestaan volgens de ACM extreem veel verschillende tarieven: voor een stoel op dezelfde vlucht worden gemiddeld 30 tot 35 verschillende prijzen gevraagd.

Ondanks dat dit niet verboden is, leidt het tot onzekerheid en verhoogt het het wantrouwen bij consumenten, stelt de ACM. KLM noemt het juist “een belangrijk kenmerk van een concurrerende markt”, maar zegt ook duidelijkheid te willen bieden aan de klant: “Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat consumenten begrijpen welke prijs zij betalen, welke voorwaarden gelden en hoe zij verschillende aanbiedingen kunnen vergelijken.”

Ook reisagenten worstelen met prijswirwar
Net als consumenten worstelen ook professionele reisagenten vaak met de wirwar aan tarieven. Sommigen zeggen dat  het boeken van losse vliegtickets daardoor steeds minder aantrekkelijk wordt en bieden die service niet meer aan.

Denise Smoor van Personal Touch Travel boekt nog wel vliegtickets voor haar klanten maar doet dat meestal rechtstreeks bij de luchtvaartmaatschappij. Daarbij waarschuwt ze reizigers vooraf dat de prijzen snel kunnen veranderen. “Ik geef in mijn reisvoorstellen aan dat het op moment A de ene prijs is, maar het morgen honderd euro duurder kan zijn,” legt ze uit.

Sommige klanten besluiten direct te boeken, maar de meesten willen eerst nog overleggen: “Negen van de tien willen het eerst nog voorbespreken met hun reisgezelschap voordat ze een beslissing nemen. Dan kan het duurder worden, maar dat is het risico van het vak.”

Door de sterk schommelende ticketprijzen neemt Koen Evers van The Travel Club soms een klein deel van de extra kosten voor eigen rekening. “Om de klant bij het boeken van een dure reis niet direct al te confronteren met ongemakken, leg ik soms zelf geld toe, zodat de klant niet met een hogere ticketprijs wordt geconfronteerd. Daardoor wordt mijn marge kleiner.”

Volgens Koen heeft een andere verhoogde ticketprijs er nog nooit toe geleid dat een klant uiteindelijk afzag van het boeken van een reis.

Oproep 
Uit het onderzoek van de ACM komt naar voren dat vliegmaatschappijen transparanter moeten worden over hun prijsvorming. KLM benadrukt daarbij dat de luchtvaart een internationale markt betreft: “Eventuele aanvullende regels zijn het meest effectief wanneer zij bijdragen aan transparantie voor consumenten en voor alle luchtvaartmaatschappijen onder dezelfde voorwaarden gelden.”