De plannen voor het verhogen van de vliegbelasting zijn omstreden. Waar diverse Europese landen hun taksen verlagen of zelfs helemaal afschaffen, wil de Nederlandse regering vliegen juist veel zwaarder belasten. 

In de afgelopen jaren hanteerde Nederland een vast tarief voor elke vertrekkende passagier. Dat bedrag steeg van circa 8 euro in 2022 naar ruim 30 euro nu. In 2027 moeten reizigers vanaf Nederlandse luchthavens nog meer gaan betalen. Het bedrag wordt afhankelijk van de gevlogen afstand: tot 2.000 kilometer blijft die drie tientjes, tussen de 2.000 en 5.500 kilometer geldt straks een bedrag van ruim 47 euro per persoon, en wie nog verder vliegt moet meer dan 70 euro aftikken. Gekkenwerk, volgens de branche.

Honderden euro’s extra
“Mensen krijgen straks te maken met een belastingverhoging tot wel 140 procent,” reageert KLM-topvrouw Marjan Rintel. “Gezinnen zijn dan al snel honderden euro’s extra kwijt aan alleen de Nederlandse vliegbelasting. Met de hoogste vliegtaks van de EU in 2027 wordt de Nederlandse reiziger hard geraakt of vertrekt via luchthavens over de grens. Dat helpt het klimaat niet en als reizigers en bedrijven vertrekken, verdwijnen bestemmingen. Dit moet van tafel en de vliegbelasting moet in lijn worden gebracht met omringende landen.”

Ze krijgt bijval van Corendon-topvrouw Gunay Uslu. “Wij maken ons grote zorgen over de betaalbaarheid van vakanties, familiebezoek en andere vliegreizen voor de gewone Nederlander. Dat Nederlanders straks in sommige gevallen tot acht keer zoveel vliegbelasting betalen als Belgen of Denen, is niet uit te leggen. Daarom pleiten wij voor een eerlijke vliegtaks, gelijk aan de landen om ons heen.”

Campagne tegen verhoogde vliegbelasting
Uit onderzoek van Markteffect onder duizend Nederlanders blijkt dat 71 procent zich zorgen maakt over de betaalbaarheid van vliegreizen als de vliegbelasting verder stijgt. Voor reiskoepel ANVR is dat aanleiding om samen met KLM, TUI, Corendon en Transavia de campagne www.gelijkevliegtaks.eu te starten. De sector wil in Den Haag aandacht vragen voor de forse verhoging van de Nederlandse vliegbelasting.

“Voor veel mensen is de jaarlijkse vakantie een belangrijk moment van ontspanning en samenzijn,” zegt directeur Frank Radstake van de ANVR. “Tegelijk lopen de kosten op.”

De zorgen leven overigens niet alleen bij mensen die vaak vliegen. Ook Nederlanders die een (paar) keer per jaar met het vliegtuig reizen, geven aan dat de verdere stijging van de vliegbelasting hun reisplannen beïnvloedt. Bijna twee derde van de ondervraagden verwacht dat vliegen voor ‘de gewone Nederlander’ te duur wordt als de vliegbelasting verder oploopt vanaf volgend jaar.

Ongelijkheid met omringende landen
Verduurzaming van de luchtvaart is noodzakelijk, en juist daarom moet dit volgens de ANVR wel effectief en Europees afgestemd zijn. Grote nationale verschillen in belasting zetten vooral Nederlandse reizigers op achterstand. Dat verschil kan flink oplopen: voor een vliegreis naar Turkije is een gezin van vier vanaf 2027 ruim 190 euro kwijt aan alleen de vliegbelasting; in België betalen zij voor een vergelijkbare reis 40 euro.

“Vakantie moet niet alleen voor een kleine groep weggelegd zijn,” zegt Radstake. “Reizen draagt bij aan welvaart, ontspanning en welzijn. Bovendien is het van groot belang dat mensen familie en vrienden in het buitenland kunnen blijven bezoeken.”

Daarbij speelt bij veel Nederlanders een sterk gevoel van ongelijkheid ten opzichte van het buitenland. “Nederland krijgt vanaf 2027 de hoogste vliegbelasting binnen de EU. Dat betekent dat Nederlandse reizigers voor vergelijkbare vluchten aanzienlijk meer betalen dan reizigers die vertrekken vanaf luchthavens net over de grens,” zegt Radstake. “Dat verschil is voor veel consumenten niet zichtbaar, maar kan per ticket of per gezin flink oplopen.”

Voorstanders
De campagne van de reisbedrijven start in een week dat er opnieuw gedebatteerd wordt in de Tweede Kamer over de luchtvaart. Milieuclubs hebben voor dinsdag een demonstratie aangekondigd tegen nachtvluchten, en er wordt als altijd gepleit om Schiphol te laten krimpen.