Klaas-Jan van Woerkom: Elektronicaverbod garantie voor risico's en ongemak

Emirates
22 maart 2017

De wereld werd maandagavond overvallen door een elektronicaverbod op een groot aantal vluchten naar de VS. De maatregel werd onverwacht aangekondigd door het Amerikaanse Department of Homeland Security. Die verbiedt reizigers op vluchten vanaf bepaalde luchthavens richting de VS elektronica in hun handbagage mee te nemen die groter is dan een smartphone. Dat betekent dat die apparaten alleen nog als ruimbagage mogen worden ingecheckt. Aan het nu wordt getwijfeld, de overlast voor reizigers is evident.

Als reden voert het departement aan dat de Amerikaanse inlichtingendiensten concrete aanwijzingen in handen hebben dat terroristen aanslagen beramen waarbij elektronica zoals laptops worden ingezet.

Specifieke routes
Het verbod geldt specifiek op vluchten naar de VS vanaf de luchthavens van Amman, Cairo, Casablanca, Jeddah, Koeweit, Doha, Riyadh, Istanbul, Abu Dhabi en Dubai. Daardoor worden oosterse maatschappijen als Turkish, Emirates, Etihad en Qatar Airways hard geraakt. Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen vliegen opvallend genoeg op geen van de genoemde bestemmingen…

Het Britse Department for Transport kondigde enkele uren later eenzelfde soort maatregel aan, maar hanteert het elektronicaverbod alleen op vluchten vanuit Turkije, Libanon, Egypte, Saudi-Arabië, Jordanië en Tunesië. Opvallend is dat de Verenigde Arabische Emiraten niet in het Britse verbod zijn meegenomen, terwijl dat in de VS wel het geval is.

Beveiliging
Het is überhaupt de vraag waarom luchthavens met geavanceerde veiligheidscontroles, zoals in de Emiraten, aangepakt worden. De beveiliging is daar minstens net zo strikt als in de VS zelf. Daarnaast wordt handbagage op veel luchthavens juist een stuk strenger gecontroleerd dan ruimbagage. Critici merken overigens op dat het uitsluitend moslimlanden zijn die betrokken worden in de maatregel. Iets wat gezien het immigratiebeleid van president Trump extra vragen oproept.

Kans op aanslag
Hoewel de internationale veiligheidsdiensten gerede vermoedens hebben dat terreurgroepen elektronica zoals laptops willen inzetten als wapen, betwijfelen experts het nut van een verbod op deze apparatuur in de handbagage. In de recente geschiedenis vonden twee opmerkelijke bomaanslagen op passagiersvliegtuigen plaats.

Eind 2015 werd een Airbus A321 van Metrojet opgeblazen na vertrek uit het Egyptische Sharm El Sheikh. Terreurgroep IS claimde de aanslag, die veroorzaakt werd doordat iemand die op de grond bij het toestel kon komen een bom aan boord plaatste. Begin 2016 liet een terrorist een bom afgaan aan boord van een vlucht van Daallo Airlines. Het explosief was verstopt in een laptop. Door de explosie ontstond een gat in de romp, waardoor de dader naar buiten werd gezogen en om het leven kwam. Het toestel wist later veilig te landen.

Door de jaren heen vonden meerdere incidenten plaats met bommen aan boord van vliegtuigen. De meeste daarvan bevonden zich echter in het vrachtruim, met als bekendste voorbeeld de Lockerbie-ramp en de Air India-crash.

Brandgevaar
Op de vluchten waar het verbod geldt moeten passagiers vanaf nu tot tenminste eind oktober hun laptops, camera’s en andere elektronische apparatuur in hun koffer stoppen en inchecken. Dat leidt volgens veiligheidsexperts tot andere risico’s. Met name de lithium-accu’s uit laptops zorgen voor brandgevaar. Veel maatschappijen verbieden zelfs het meenemen van deze batterijen in het ruim. In 2016 stortte een Boeing 747 van vrachtmaatschappij UPS neer bij Dubai, nadat een lading lithium-accu’s vlam vatte. Het vuur was zo hevig dat het niet gedoofd kon worden door de systemen aan boord. Laptops die in de cabine vlam vatten zijn geïsoleerd en kunnen door het cabinepersoneel tijdig worden opgemerkt en geblust. Overigens is het cockpit- en cabinepersoneel bij sommige luchtvaartmaatschappijen zelf ook uitgerust met tablets.

Diefstal en beschadiging
Bij veel reizigers lopen de rillingen over de rug bij de gedachte om hun kostbaarheden in hun koffer te moeten stoppen. Met ruimbagage wordt op sommige luchthavens niet zachtzinnig omgesprongen. Bovendien worden de koffers zowel op de vertrek- als aankomstluchthaven buiten het zicht van de reiziger gehouden. Aangezien reizigers op specifieke routes hun elektronica in hun koffer moeten bewaren is het voor kwaadwillenden prijsschieten en stijgt de kans op diefstal van waardevolle apparatuur en data.

Verveling
Zakenreizigers die hun laptop uren kwijt zijn kunnen door de maatregel aan boord slechts op hun mobiele telefoon werken. Daarnaast wordt het onmogelijk om op tablets films te kijken. Ook ouders met kleintjes moeten andere manieren vinden om hun kroost tijdens een lange vlucht bezig te houden. De grootste winnaar van de maatregel lijkt dus, naast het dievengilde en internationale terreurorganisaties, de boekhandel op de luchthaven, die eindelijk weer eens tijdschriften en boeken slijt aan reizigers op verre routes.
 

Reageren op artikelen? Er gelden spelregels. De redactie behoudt het recht om reacties die niet aan de regels voldoen te verwijderen.

Copyright Reismedia BV 2017