In het voorstel van Natuur & Milieu krijgt de luchtvaart voor het eerst een strak afgebakend kader: niet het aantal vluchten, maar harde grenzen voor CO₂‑uitstoot, geluid en luchtvervuiling bepalen hoeveel ruimte de sector in Nederland mag innemen. Binnen die ecologische bandbreedte moet de luchtvaart zich richten op wat de organisatie “betekenisvolle bereikbaarheid” noemt: verbindingen die economisch, cultureel en maatschappelijk relevant zijn.

Volgens emeritus-hoogleraar Paul Peeters (Breda University of Applied Sciences) markeert de visie een breuk met decennia van beleid waarin het belang van de sector leidend was. Door hinder- en milieunormen centraal te stellen, ontstaat volgens hem een kleinere maar doelgerichtere luchtvaart, die vooral de meest waardevolle verbindingen in stand houdt.

Minder vluchten, bereikbaarheid op peil
In het toekomstbeeld voor 2040 komt Schiphol uit op 350.000 vluchten per jaar. Dat is een forse daling ten opzichte van de huidige capaciteit (478.000). Nachtvluchten verdwijnen volledig. Toch blijft de luchthaven volgens de berekeningen goed voor zo’n 72 miljoen passagiers per jaar (in 2025 69 miljoen) waarvan 70 procent met Nederland als vertrek- of eindbestemming. Het aantal directe bestemmingen blijft met 250 op niveau.

Dat is mogelijk doordat het beleid niet langer mikt op maximale frequenties en een zo groot mogelijk routenetwerk, maar op “relevante bereikbaarheid”: verbindingen die aantoonbaar bijdragen aan de Nederlandse economie en samenleving. Het traditionele hubmodel, dat sterk leunde op overstappers, krimpt daardoor met ongeveer 30 procent. Nederlandse luchtvaartmaatschappijen verschuiven hun focus naar minder frequent vliegen, hogere ticketprijzen, meer service en een grotere rol voor air‑railverbindingen.

Drie systeemwijzigingen
Om dit scenario te realiseren, zijn volgens Natuur & Milieu drie structurele ingrepen nodig:

Ten eerste is dat een dalend CO₂‑plafond richting nul in 2050, zodat de sector weet binnen welke emissieruimte zij mag opereren. Ten tweede een bindend normenstelsel voor geluid en luchtkwaliteit, waarmee de bescherming van omwonenden wettelijk wordt verankerd. En tenslotte het beprijzen van maatschappelijke kosten, zodat vervuiling niet langer wordt afgewenteld en verduurzaming loont.

Volgens de organisatie levert dit niet alleen klimaatwinst op, maar ook ruimte voor woningbouw én een luchtvaart die aansluit bij de werkelijke behoefte van Nederland: internationale bereikbaarheid zonder ecologische overschrijding.